هنرمندان

محمود فرشچیان
محمود فرشچیان
(1308 ش.- )

استاد محمود فرشچیان در اصفهان، مهد هنر زاده شد. پدرش تاجر فرش بود و همین زمینه مناسبی برای پرورش ذوق و علاقه اش به هنر شد به طوری که از کودکی روی طرح های قالی نقش پردازی می کرد. استاد تحصیلات مقدماتی خود را در محضر «حاج میرزا آقا امامی» گذراند و نزد «استاد عیسی بهادری» استاد نابغه و توانمند نقش قالی و مینیاتور به فراگیری اصول و مبانی طراحی سنتی پرداخت و با اتمام دوره هنرستان هنرهای زیبای اصفهان برای تکمیل هنر خود به اروپا رفت و به مطالعه آثار برجسته اروپایی پرداخت. ایشان پس از بازگشت به ایران در اداره کل هنرهای زیبا آغاز به کار کرد و سپس به مدیریت هنرهای ملی و استادی دانشکده هنرهای زیبای دانشگاه تهران منصوب شد. استاد دارای درجه دکترا در نقاشی ایرانی و هنرهای اسلامی از شورای عالی فرهنگ و هنر می باشد.
استاد فرشچیان در کنار نقاشی به مطالعه ادبیات و شعر عرفانی همت داشت تا بدانجا که خود نیز گاه شعر می سرود به طوری که بازتاب ادبیات عرفانی در آثار ایشان به وی به وضوح مشاهده می شود. استاد در بیان احساس و تجسم شعرگونه عواطف به شیوه ای کاملاً نوین، موفق شد بین مضمون و فرم نقاشی هایش هماهنگی و همگامی زیبایی برقرار نماید. آثار وی آمیزه ای از اصالت، نوآوری و تخیل بسیار قوی در خلاقیت و زیبائی است. از ویژگی های خاص هنر او طرح هایی پویا، با قدرت و سرشار از زیبایی های خارق العاده رنگ های تابناک و مواج که آمیزه ای دلپذیر از اصالت و نوآوری را در بردارد می باشد. استاد فرشچیان در آثارش فضای ملکوتی و غیر مادی را که برخاسته از روحی لطیف و بی پیرایش می ‏باشد به تصویر می‏ کشد.
استاد فرشچیان در طراحی و بکارگیری رنگها فوق العاده قدرتمند است و همین قدرت مهم و صلابت خطوط قلم گیری، از او هنرمندی پرآوازه ساخته است. سبک مینیاتور او در حیطه نقاشی ایرانی سبکی جدید بوده که حاصل 50 سال هنر و مهارت در خلق آثاری دلنشین است.
نقاشی‌های استاد بیشتر اکریلیک روی مقوای بدون اسید می‌باشد.
یکی از افتخارات ایشان طراحی پنجمین ضریح مطهر حضرت ثامن الائمه علی بن موسی الرضا علیه السلام و عضویت در هیئت اجرایی و نظارت بر ساخت این اثر عظیم بوده که یادمانی خجسته و شکوهمند در تاریخ و هنر ایران است.
طراحی ضریح مرقد مطهر حضرت امام حسین علیه السلام از دیگر آثار ارزشمند این هنرمند می باشد.
استاد محمود فرشچیان طی سی سال اخیر 18 تابلو از آثار خود را به موزه آستان قدس رضوی اهداء کرده است. 

کمال الملک
کمال الملک
(1227 - 1319 ش.)

محمد غفاری "کمال الملک" در سال ۱۲۲۷ ش. به دنیا آمد. او که پسر میرزا بزرگ بود، دوران کودکی را در روستایی نزدیک کاشان در میان خانواده ای هنر دوست و اهل فرهنگ گذراند که عمویش صنیع الملک و برادر بزرگش ابوتراب غفاری سرآمد آنها بودند. محمد در دوازده سالگی به تهران آمد و در مدرسه دارالفنون مشغول به تحصیل شد. وی پس از مدتی پیشرفت کرده و موفق به دریافت نشان علمی شد. با کشیدن تصویر مدیر مدرسه، نظر ناصرالدین شاه را به خود جلب کرد و در ۱۲۶۱ ش. به نقاش باشی ملقب شد. یکسال بعد ازدواج کردکه حاصل این ازدواج چهار فرزند بود. محمد در سال ۱۲۶۹ ق. از طرف ناصرالدین شاه لقب کمال الملک را گرفت.
کمال الملک پس از کشته شدن ناصرالدین شاه برای مطالعه و کسب تجربه به اروپا سفر کرد و بیش از سه سال را در فلورانس، رم و پاریس گذرانید و در موزه ها به کپی کردن آثار استادانی چون رافائل، رامبراند و تیسن پرداخت. در پاریس با فانتن لاتور استاد نقاشی موزه لوور آشنا شد. فانتن لاتور در معرفی کمال الملک به شاگردانش می گوید: "مواظب باشید! این آتش از ایران آمده است؛ از تابش و حرارت آن بهره گیرید."در دوران مظفرالدین شاه، کمال الملک به ایران آمد و پس از آن برای مدتی در کربلا و بغداد ساکن گردید که این اقامت منجر به خلق آثاری چون رمال، آهنگر بغدادی و میدان کربلای معلا شد. وی به امر شاه به ایران بازگشت و آثاری چون مظفرالدین شاه، میرزا علی اصغر خان اتابک، صورت حکیم الملک، میرزا محمود خان و ... را خلق نمود.پس از برقراری مشروطه، کمال الملک تلاش کرد که به آرزوی دیرینه خود – تاسیس مدرسه صنایع مستظرفه – در سال ۱۲۹۸ ش.، جامه عمل پوشاند. او تا سال ۱۳۰۷ ش. اداره این مدرسه را بر عهده داشت، ولی از این زمان به علت اختلاف با مجریان اداره معارف، مدرسه را ترک کرد و به ملک شخصی خود در حسین آباد نیشابور نقل مکان کرد. کمال الملک در روز یکشنبه ۲۷ مرداد ۱۳۱۹ ش. در سن ۹۵ سالگی درگذشت و در باغ آرامگاه عطار نیشابوری به خاک سپرده شد.
از کمال الملک چهار تابلو نقاشی رنگ و روغن در موزه آستان قدس رضوی نگهداری می شود. این چهار اثر در سال 1292 هجری قمری در سفری که همراه ناصرالدین شاه به مازندران داشته کشیده شده است. این تابلوها رنگ روغن و روی بوم پارچه ای است و شامل منظره هایی از استان مازندران می باشد. نام نقاش «محمد نقاشباشی»، تاریخ و محل اثر در زیر این چهار تابلو نوشته شده است.

شکرالله صنیع زاده
شکرالله صنیع زاده
(1285 - 1362 ش.)

شکرالله صنیع زاده، میناکار برجسته ایرانی است. وی که به‌عنوان احیاگر و گسترش‌دهنده این هنر سنتی در دوران معاصر شناخته می‌شود شاگردان بسیاری در کارگاهش فعالیت می‌کرده‌اند وآثار فراواني از او در حرم مطهر حضرت رضا (ع) به یادگار مانده است.
وی در روز ۱۵ بهمن سال ۱۲۸۵ در محله درب امام اصفهان به دنیا آمد. در مدرسه قدسیه اصفهان دوران ابتدایی و متوسطه را گذراند و قبل از پایان یافتن تحصیلاتش مدرسه را رها کرد و به هنر روی آورد. هنرآموزی و فراگیری نقاشی و مینیاتور را نزد پدربزرگش، عبدالحسین صنیع همایون آغاز نمود. همچنین در زمینه‌های تذهیب، مینیاتور و تشعیر نیز از وجود استاد مصورالملکی و میرزا آقا امامی بهره برد.
صنیع زاده با هنرمندان برجسته آن زمان همکاری داشت به طوری که بسیاری از درها، ضریح‌ها و کتیبه‌های حرم‌های امامان شیعه نیز در این کارگاه ساخته شد. مجموعه این فعالیت‌ها باعث شد که هنر فراموش‌شده میناکاری که در اواخر دوره قاجار به دلیل سختی کار تهیه لعاب و پخت رنگ های آتشین، به نزول و رکود رسیده بود نه‌تنها دوباره زنده شود بلکه گسترش بسیاری پیدا کند و آثار متعدد میناکاری در حجم و اندازه‏ های بزرگ و كوچك توليد شود.
وی در طول حیات خود موفق به اخذ انواع تقدیرنامه‌ها و نشان‌های داخلی و خارجی شد. دریافت دیپلم افتخار و نشان برنز در نمایشگاه بین‏المللى بروکسل و دریافت تقدیرنامه از آیت‏الله حاج سید محسن حکیم از آن جمله است. آثار ارزشمندی از این استاد برجسته باقی‌مانده که برخی از آن‌ها از بی‌نظیرترین آثار  جهان محسوب می‌گردد.
مرحوم استاد صنیع زاده، طی سالیان متعدد از متولیان وقف آستان قدس، تقدیرنامه ‏هایی دریافت نموده بود که از مهم ترین آن ها می توان به دریافت حکم «خادمی تشرّفی» آستان قدس در سال 1340 اشاره کرد. استاد صنیع زاده، پس از عمری تلاش و همّت هنرمندانه، سرانجام در 25 بهمن ماه 1362 در زادگاه خود دار فانی را وداع گفت و در تکیه خاتون آباد قبرستان تخت فولاد اصفهان، مدفون گردید.
از وی آثار ارزشمندی همچون درها، ضریح‌ها و کتیبه‌های زیبایی در حرم امامان شیعه در شهرهای نجف، کربلا، کاظمین، سامرا، مشهد، قم، تهران، دمشق و شیراز  وجود دارد.
تعدادی از آثار وی نيز در موزه آستان قدس رضوی و تعدادی در حرم مطهر امام رضا علیه‌السلام وجود دارد.