هنرمندان

مشاهیر و هنرمندان
ابن مقله

در عصر روز پنجشنبه ۲۱ شوال سال ۲۷۲ در بیضای فارس متولد شد. این هنرمند توسط خلیفه عباسی المقتدر بالله به وزارت برگزیده شد. در سال ۳۱۸ ق. به‌دنبال سخن‌چینی و تهمت حسودان از مقام خود عزل شد. او از بغداد به زادگاهش فارس برگشت و تا سال ۳۲۰ ‍ق. در آنجا ماند. پس از شورش مردم بغداد علیه المقتدر و پس از سقوط او القاهر بالله به خلافت رسید. در زمان القاهر، ابن‌مقله دوباره به وزارت رسید. چندی بعد باردگر با تهمت‌های اطرافیان خلیفه او را از وزارت عزل کرد. ابوعلی مسکویه، پس از چندی باز مردم بغداد شورش کردند و القاهر را نیز از تخت به زیر آورده و در چشمانش میل کشیدند.پس از او پسرش با لقب الراضی بالله به خلافت رسید و ابن مقله باردگر به‌وسیله او به صدارت رسید ولی برای بار سوم از صدارت خلع و درنهایت پس از شکنجه و آزار درپی بدخواهی عده‌ای حسود، دست راست این هنرمند را از بدنش جدا کردند. (ابوعلی مسکویه، ۱/۳۳۵) ولی چون الراضی پشیمان شده بود، دستور داد به مداوای او بپردازند، اما مداوا سودی نبخشید. پس نوشتن با دست چپ را تمرین کرد و حتی قلم را به آرنج دست راست می‌بست و می‌نوشت، گفته شده که او در این کار هم موفق گردید.( رفیعی مهرآبادی٬ ابوالقاسم). ابن‌مقله در سال ۳۲۸ق. درگذشت.
«کوفی‌ ایرانی‌»یکی‌ از اقلام‌ خط‌ کوفی‌ است‌ که‌ از اواخر قرن 3ق.‌ و اوائل‌ قرن4ق. با اعمال‌ ذوق‌ و سلیقه‌ و تفنن‌ و بدعت‌ خراسانیان‌، در این‌ نقطه‌ از ایران‌ اسلامی‌ شکل‌ گرفت‌ و در طول‌ قرون‌ 4 و 5 ق.‌ به‌ اوج‌ شکوفایی‌ رسید وتقریباً در اکثر مراکز و کانون‌های‌ فرهنگی‌ و هنری‌ آن‌ زمان‌ ایران‌ از توس‌، نیشابور، بلخ‌ و غزنه‌ در شرق‌ گرفته‌، تا دامغان‌، کرمان‌، همدان‌، ری‌ و اصفهان‌ در غرب‌ مورد استفاده‌ کاتبان‌ و خوشنویسان‌ قرار گرفت‌ و این‌ همان‌ خطی‌ است‌ که‌ با آمدنش‌ سنت‌ استفاده‌ از ورق‌ پوست‌ برای‌ کتابت‌ قرآن‌ کریم‌ نیز، منسوخ‌ شد و از آن‌ پس‌ استفاده‌ از کاغذ برای‌ این‌ مهم‌ رواج‌ یافت‌.
زیبایی‌ قلم‌ کوفی ایرانی‌، میان‌ خطوط‌ اسلامی‌ کم‌ نظیر است‌. خط‌ کوفی‌ ایرانی‌ علیرغم‌ این‌ ویژگی‌ متاًسفانه‌ به‌ دلیل‌ سختی‌ کتابت‌ چند قرن‌ بیشتر دوام‌ نیاورد.

مشاهیر و هنرمندان
ظهیرالدین محمد بابر

ظهیرالدین محمد بابر (888 -937ق‌/1483-1531م‌)، که با پنج پشت به امیر تیمور می رسد، مؤسس سلسله گورکانیان هندوستان است. وی‌ فرزند عمر شیخ‌ و نوادة امیر تیمور گورکانى‌ بود و از سوی‌ مادر نیز به‌ چنگیزخان‌ نسب‌ مى‌برد . بابر در 12 سالگى‌ (5 رمضان‌ 899) برجای‌ پدر در اندیجان‌ (تختگاه‌ فرغانه‌) به‌ حکومت‌ نشست‌ و در 937ق در آگره‌ درگذشت‌. جسد او را طبق‌ وصیتش‌ به‌ کابل‌ بردند و در مکانى‌ موسوم‌ به‌ قدمگاه‌ به‌ خاک‌ سپردند
بابر به‌ علم‌ و هنر و به‌ ویژه‌ شعر علاقه‌ داشت‌. در دورة وی‌ نقاشى‌ و معماری‌ پیشرفت‌ چشمگیری‌ یافت‌. یکى‌ از هنرهای‌ مورد علاقة تیموریان‌ خوش‌ نویسى‌ بود که‌ بابر خود در آن‌ دستى‌ قوی‌ داشت‌ و چندان‌ در این‌ هنر پیش‌ رفت‌ که‌ مبدع‌ خط و شیوه‌ای‌ شد که‌ به‌ خط بابری‌ شهرت‌ یافت‌. بابر نسخه‌ای‌ از قرآن‌ را که‌ با این‌ خط نوشته‌ شده‌ بود، به‌ مکه‌ فرستاد.

مشاهیر و هنرمندان
سلطان ابراهیم میرزا تیموری

ابراهیم سلطان بن شاهرخ یا ابوالفتح معزالدی یا مغیث الدین‌ (۷۹۶ - ۸۳۸ق‌/۱۳۹۴- ۱۴۳۵م‌)، شاهزادهٔ دانش‌دوست، با ذوق و هنرمند تیموری و دومین پسر شاهرخ فرزند امیر تیمور گورکان بود. وی از سیاست‌مداران، حامیان بزرگ هنر، معماری و فرهنگ و همچنین از هنرمندان مطرح و خوشنویسان طراز اول عهد خود به‌ویژه در خط ثلث و محقق به‌شمار می‌رود.
ابراهیم سلطان، همچون برادرش بایسنقر، به خوشنویسی علاقه بسیار داشت و خود نیز خوشنویسی پرآوازه و از پیروان مکتب مشهور یاقوت مستعصمی بود. قرآن‌های خوشنویسی شده بسیاری که اغلب تاریخ آنها بین سالهای ۸۲۵-۸۱۶ق/ ۱۴۲۲-۱۴۱۳م. است، از او یا منسوب به او است. او خوشنویسی برجسته بود و به ویژه خط ثلث را زیبا می‌نوشت‌. او این هنر را در آغاز ورود به فارس از پیر محمد شیرازی فرا گرفته بود. او از استادان خطوط ششگانه به‌شمار می‌رود.