۱۳۹۸-۰۹-۱۰

نمایش ابزار و آلات دریانوردی در گنجینه نجوم

به مناسبت روز نیروی دریایی، ابزار و آلات دریانوردی در موزۀ آستان قدس رضوی به نمایش درآمد.
مسئول گنجینه نجوم آستان قدس رضوی اعلام کرد: به علت اهمیت نجوم در دریانوردی، ویترین شیشه‌ای وسط سالن موزه نجوم و ساعت در طبقه دوم موزه مرکزی، به نمایش اشیاء و ابزار مرتبط با علوم دریایی اختصاص داده شده است.
عبدالحسین ملک‌جعفریان افزود: در داخل این ویترین با تمهیدات خاصی جهت تداعی معانی فضای دریا، تعداد دو عدد قایق چوبی قدیمی دست‌ساز مستقرگردیده که تعداد 15 عدد از ابراز نجومی مرتبط با علوم دریایی در کنار آن قرار داده شده است که شامل سمت‌یاب دریایی ساخت کشور سوئد، دوربین دریایی با تراز حبابی ساخت آلمان، سمت‌یاب دریایی ساخت آمریکا، دستگاه تعیین‌کننده عرض و طول جغرافیایی ساخت انگلستان که برای مسیریابی در دریا مورد استفاده بوده، سکستانت با فیلتر و منشور و آینه ساخت کشور انگلستان، کادران ساخت کشور بلژیک و قطب‌نما و سمت‌یاب برنجی.
ملک‌جعفریان به معرفی یکی از مهم‌ترین ابزارهای دریانوردی اشاره کرد و گفت: یکی از مهم‌ترین وسایل جهت‌یابی، «قطب‌نما» است که با استفاده از میدان مغناطیسی زمین جهت قطب شمال را نشان می‌دهد و تفاوت آن با سمت‌یاب‌های معمولی در سیستم تعلیق (معلق‌نگه‌دارنده) آن است که همواره صفحه سمت‌یاب یا قطب‌نما را با وجود تلاطم دریا به شکل افقی باقی نگه می‌دارد.
وی به وسیله‌ای با نام «سِکستانت» اشاره کرد که برای تعیین موقعیت دقیق محل یا تعیین زمان مورد استفاده قرار می‌گیرد. و خاطرنشان کرد: این ابزار می‌تواند زاویه جدایی بین هردو جسم قابل رؤیتی را اندازه بگیرد.
مسئول گنجینه نجوم ادامه داد: دریانوردان در طول روز با استفاده از این وسیله و انداز‌ه‌گیری ارتفاع خورشید، مسیرشان را اصلاح می‌کردند؛ یا در هنگام شب در طول یک ساعت با اندازه‌گیری تغیر زاویه ماه یا دیگر اجرام آسمانی، طول جغرافیایی دقیق خود را استخراج می‌کردند و عرض جغرافیایی با اندازه‌گیری ارتفاع ستارۀ قطبی از افق به کمک همین وسیله قابل اندازه‌گیری بوده است و به این ترتیب مختصات دقیق خود را در نقشه می‌یافتند.
ملک‌جعفریان در پایان به یکی دیگر از ابزار دریانوردی اشاره و تصریح کرد: یکی دیگر از ابزار دریانوردی، «کادران» است که معادل 90 درجه بوده و برای اندازه‌گیری زاویه‌های عمودی مورد استفاده قرار می‌گرفته است.
گفتنی است که علاقه‌مندان می‌توانند برای بازدید این اشیای ارزشمند، به موزه مرکزی آستان قدس رضوی واقع در حرم مطهر رضوی، صحن کوثر مراجعه نمایند.