۱۴ تیر ۱۳۹۹
مورد استقبال بازدیدکنندگان قرار گرفت

نمایش قدیمی ترین درِ چوبی حرم در موزه رضوی

درِ منبت‌ کاری شده‌ «دارالسیاده» به‌ عنوان قدیمی ‌ترین در چوبی حرم مطهر رضوی در سال 735 ق. در دوره ایلخانان مغول و به سفارش یکی از امرای وقت به دست…

درِ منبت‌کاری شده «دارالسیاده»، به ‌عنوان قدیمی ‌ترین در چوبی حرم مطهر حضرت رضا‌(ع) و شاهکار هنری دوره ایلخانان مغول، یکی از جذاب ‎ترین و دیدنی ‌ترین آثار تاریخی و هنری، گنجینه تاریخ حرم رضوی موزه آستان قدس رضوی است که مورد توجه و استقبال زائران و مجاوران بارگاه ملکوتی حضرت رضا‌(ع) قرار دارد.

مسئول گنجینه تاریخ حرم موزه مرکزی آستان قدس رضوی در خصوص تاریخ ساخت این در گفت: درِ منبت‌ کاری شده‌ «دارالسیاده» به‌ عنوان قدیمی ‌ترین در چوبی حرم مطهر رضوی در سال 735 هجری قمری در دوره ایلخانان مغول و به سفارش یکی از امرای وقت به دست استاد علی نجار نیشابوری ساخته ‌شده است.

علیرضا افتخاری محل نصب قبلی این در را شمال دارالسیاده ‌(ورودی دارالسیاده از سمت ایوان طلای صحن عتیق) خواند و اضافه کرد: این در پس از تعمیر و تغییرات ایجاد شده در رواق‌ های حرم مطهر حضرت رضا‌(ع) به موزه آستان قدس رضوی منتقل‌ شده است که هر لنگه آن به ارتفاع 294، عرض 99 و به ضخامت 30 سانتیمتر بوده و تزیینات زیبا و خیره ‌کننده‌ ای بر روی آن نقش بسته است.

وی به تزیین این در با گره ‌های هندسی و تلفیق نقوش گیاهی منبت‌ کاری شده اشاره داشت و گفت: استفاده فراوان از رنگ‌ های لاجوردی، زنگار و ترنج در دوره ‌های بعد، این اثر را نسبت به دیگر آثار آن دوره متمایز کرده است.
افتخاری در خصوص سایر ویژگی ‌های این اثر هنری اضافه کرد: چهارچوب در دارالسیاده دارای سه حاشیه تزیینی با نقش گیاهی طرح لوتوس‌(نیلوفر آبی) و نقش گره‌ پنج و شش منبت‌ کاری‌ شده و طرح تزیینی لوتوس است که به‌ عنوان یک نقش کلیدی و شاخص در هنرهای قرون هفتم و هشتم هجری قمری مورد استفاده قرار می‌ گرفته است.

وی اضافه کرد: از دیگر درهای ارزشمند موجود در گنجینه رضوی، درِ پیش روی مبارک امام رضا(ع) به قدمت دوره قاجار است که از جنس چوب با روکش طلا ساخته شده و طرف دیگر آن، با روکش نقره زینت داده شده است. این در، ساخت مشهد و واقف آن، ناصرالدین‌شاه قاجار است.

وی به چند درِ دیگر که در دوره‌های مختلف در قسمت‌های مختلف حرم رضوی نصب بوده است اشاره کرد و گفت: درِ چوبی منبّت و معرق‌کاری که به سفارش محمدرضا سبزواری معروف به «مستشارالملک» در هندوستان ساخته شده است، پیش از قرارگرفتن در موزه، در ورودی مدرسۀ مستشار به صحن انقلاب نصب بوده است. درِ چوبی منبت‌کاری و گره‌بندی‌شده از جنس چوب شمشاد به قرن دهم هجری قمری و دورۀ صفویه که سازندگان آن، کمال‌الدین و احمد کربلایی، شاه‌حسین، استاد شمس و استاد محمد و واقف آن، عباس سلطان است، زمانی در رواق پشت سر حضرت رضا(ع) قرار داشته است و در مسجد بالای سر حضرت معروف به «درِ مقبرۀ خالصی»، پیش از نمایش در موزه، در بالای سر حضرت نصب بوده است.

گفتنی است گنجینه تاریخ حرم رضوی موزه آستان قدس رضوی، یکی از 16 گنجینه تخصصی موزه آستان قدس رضوی است که به دلیل نمایش آثار مرتبط با حرم مطهر علی ‌بن ‌موسی ‌الرضا‌(ع) از جمله در‌های قدیمی حرم مطهر، قفل ‌ها و کلیدها، وسایل روشنایی، وسایل شستشو و تطهیر و... از ارزش تاریخی، هنری، فرهنگی و معنوی بالایی برخوردار است.