۲۵ خرداد ۱۴۰۰
هم‌زمان با ايام دهه كرامت صورت گرفت

رونمایی یکی از نفیس ترین ضريح‌پوش های ضريح فولادی امام رضا (ع) در موزه رضوی

اين ضريح‌پوش به ابعاد 3 متر و 29 سانتي‌متر در 4 متر و 56 سانتي‌متر در سال 1333 ق برابر با 1294 ش دوخته و وقف روضه منور رضوی شده و به عنوان شيروانی…

هم‌زمان با ايام دهه كرامت ضريح‌پوش و دوره‌پوش نفيس دوره قاجار با قدمت 109 سال، پس از رونمايی، بر روی ضريح فولادی امام رضا(ع) در موزه رضوی قرار گفت.

پيش از ظهر امروز در هشتادوسومين برنامه سه‌شنبه‌های علمی فرهنگی سازمان كتابخانه‌ها، موزه‌ها و مركز اسناد آستان قدس رضوی كه در موزه رضوی و با حضور محدود كارشناسان و همچنين پخش هم‌زمان وبيناری برگزار شد، از يكی از نفيس‌ترين ضريح‌پوش‌های حرم مطهر امام‌رضا(ع) متعلق به دوره قاجار رونمايی شد. اين ضريح‌پوش پس از صد سال دوباره بر روی ضريح فولادی مرقد امام رضا(ع) در موزه قرار گرفت.

چهره ماندگار صنايع دستی ايران، در اين مراسم در خصوص ويژگي‌های اين ضريح‌پوش‌ گفت: اين ضريح‌پوش به ابعاد 3 متر و 29 سانتی متر در 4 متر و 56 سانتی متر در سال 1333 هجری قمری برابر با 1294 شمسی دوخته و وقف روضه منور رضوی شده و به عنوان شيروانی پوش در دوره قاجار برای ضريح فولادی حرم مطهر استفاده شده است.

دكتر زهرا محسنی، يكی از دلايل نفاست اين اثر كم‌نظير را حفظ كيفيت كار همراه با وسعت و نقشه پركار آن دانست و بيان كرد: ظرافت و مهارت در اجرای قلاب‌دوزی نقوش زيبای سنتی و هماهنگی در انتخاب رنگ زمينه و دوخت‌های اين اثر بسيار قابل توجه است.

وی با اشاره به اينكه وجود شناسنامه خوب و كامل اين اثر بر نفاست آن میافزايد، گفت: شناسنامه واقف و دوزنده در كتيبه شماره 10 و تاريخ در كتيبه شماره هشت قلاب‌دوزی شده است.

محسنی مواد تشكيل‌دهنده اين ضريح‌پوش را بسيار باكيفيت و ارزشمند خواند و تأكيد كرد: حتی يك سانتي‌متر اين كار قابل تكرار نيست.

وی ادامه داد: اين اثر جهت سهولت قرارگيری بر روی ضريح متشكل از چهار قطعه شامل دو ذوزنقه و دو مثلث است؛ به طوری كه سه طرف قطعات به هم متصلند و طرف چهارم با دكمه و بندينك به هم وصل شده است.

كارشناس و پژوهشگر صنايع دستی و منسوجات در ادامه در تشريح زيبايی های به كار رفته در اين اثر نفيس گفت: اين اثر نفيس توسط شيخ علی گلدوز رشتی با ابريشم تابيدة كرم رنگ قلابدوزی شده است و طرح آن به صورت حاشيه دارِ قاب قابي همراه با نقوش گياهی است؛ به طوری كه يك قاب با قوس‌هايی مزين به نقوش گل و غنچه، برگ و ساقه و پيچك، دور اين اثر را به صورت حاشيه‌ای زيبا تزيين كرده و قاب ديگر در متن اثر و دارای ترنج‌های لوزی در رديف‌های پشت سرهم است كه نقش قاب قابی ايجاد كرده و درون ترنج‌ها، گل و برگ و پيچك دوخته شده است.

محسنی يادآور شد: همراه اين اثر، يك دوره‌پوش از جنس ماهوت مرغوبِ يشمی رنگ و مزين به قلاب‌دوزی نيز وجود دارد كه طول آن 14 متر و عرض آن 70 سانتی متر است كه در سال 1333 هجری قمری به صورت يك قطعه دوخته شده و دور شبكه ضريح مطهر را می پوشاند.

وي تصريح كرد: اين اثر در رديف دوره‌پوش‌های كوتاه و به همراه شيروانی پوش بر روی ضريح فولادی استفاده شده است و تزئينات آن شامل حاشيه كتيبه‌دار و نقوش گياهی است كه دو حاشيه آن با نقوش گياهی در بالا و پايين اثر و در تمام طول دوره‌پوش ادامه می يابد كه با نقوش حاشيه شيروانی پوش يكسان است.

اين چهره ماندگار صنايع دستی ايران در بيان ديگر ويژگي‌های اين دوره‌پوش اضافه كرد: فضای بين دوحاشيه، به دوازده قاب پهن و يك قاب باريك سراسری در بالای آن‌ها تقسيم می شود. در قسمت باريك بالای قاب‌ها، آيه الكرسی با خط نسخ قلابدوزی شده و در قسمت پهن نيز در هر قاب روايات و احاديثی در فضيلت زيارت امام رضا (ع) و ترجمه آن‌ها دوخته شده است. همچنين در 6 قاب باقی مانده سوره‌های حمد، قدر و چهارقل با ابريشم قلاب‌دوزی شده است.

محسني در پايان، بارگاه منور حضرت رضا(ع) را تجلی گاه هنر دينی و ارادت هنرمندان مسلمان دانست و بيان كرد: تهيه ضريح‌پوش‌ها و صندوق‌پوش‌های مختلف برای ضريح مطهر علي‌بن‌موسي‌الرضا(ع) در اعصار مختلف تاريخی و نگهداری آن‌ها در خزانه رضوی گواه اين مهم است.

گفتنی است، اين ضريح‌پوش به مدت يك ماه بر روی ضريح فولادی مرقد امام رضا(ع) در موزه رضوی قرار دارد و علاقه‌مندان همه‌روزه از ساعت 8 تا 18 با حضور در موزه رضوی واقع در صحن كوثر حرم مطهر می توانند از آن بازديد كنند.

جهت مشاهده گزارش تصویری مراسم کلیک کنید.