۱۳ تیر ۱۴۰۰
اثری بجا مانده از عشق و ارادت

پنجره فولاد زرکوب سده نهم هجری در گنجینه رضوی

پنجره فولاد زرکوب متعلق به دوره تیموری است که در سال 817 قمری به سفارش شاهرخ تیموری، حاکم وقت خراسان ساخته و وقف حرم مطهر رضوی شد.

معاون موزه ها و ترویج میراث فرهنگی آستان قدس رضوی از نگهداری و نمایش پنجره فولاد زرکوب در گنجینه رضوی که در سال 817 قمری به سفارش شاهرخ تیموری، حاکم وقت خراسان ساخته و وقف حرم مطهر رضوی شده بود، خبر داد.

بخش تاریخ حرم رضوی قدیمی‏ترین گنجینه آثار تاریخی حرم مطهر به شمار می‏رود و بسیاری از اشیای تاریخی مربوط به حرم مطهر در آن به نمایش درآمده است. اکثر این اشیاء وقفی و دارای کتیبه وقف هستند و به منظور استفاده در حرم مطهر امام رضا (ع) تهیه شده اند.

از جمله این اشیاء می توان به سنگاب خوارزمشاهی، مجموعه ای از درهای چوبی مانند درب دارالسیاده متعلق به دوره ایلخانی، ضریح دوم و چهارم، پنجره های حرم مطهر، پنجره فولاد دوره تیموری، کتیبه مشک طلا متعلق به اولین ضریح امام رضا(ع) اشاره کرد که همه این آثار مربوط به سده ششم هجری تا دوره معاصر است.

معاون موزه ها و ترویج میراث فرهنگی آستان قدس رضوی اظهار کرد: پنجره فولاد زرکوب متعلق به دوره تیموری است که در سال 817 قمری به سفارش شاهرخ تیموری، حاکم وقت خراسان ساخته و وقف حرم مطهر رضوی شد.

وی افزود: این پنجره در ابعاد 100 در 126 سانتی متر و دارای یک چهارچوب و دو لت با میله‏های فولادی شبکه بندی است و کتیبه نام سفارش دهنده و سازندگان، بر صفحات بالا و پایین دو لَتِ پنجره به خط نسخ برجسته نوشته وزرکوب شده است.

مهدی قیصری نیک در خصوص نام سازندگان اثر گفت: استادان شیخ علی خودگر بخارایی، مولانا شمس طبسی، محمود کوفتگر و خواجه حسین زاهد در کتیبه پایین پنجره ذکر شده اند؛ همچنین در دو کتیبه دیگر بر پایین لت سمت راست نام «حاجی محمد بن علی حافظ اسفرینی» و تاریخ اتمام آن دیده می شود.

وی اضافه کرد: بنا برکتیبه دیگری که روی یک قطعه فلز پایین دَر نصب شده، این پنجره در سال ۹۸۴ با حمایت مالیِ «محمد بیک موصلو ترکمان» مرمت شده و خط آن را «حسن رضا بن حاجی محمود الخادم» نوشته است. همچنین دور تا دور دولَت به خط نسخ درود و صلوات بر پیامبر و امامان معصوم (ع) طلاکوب شده و در فاصله آن‏ها عبارت «القدره لله» تکرار شده که بر اثر مرور زمان آثاری از آن باقی‏مانده است.