۵ تیر ۱۳۹۵

معرفی نفایس گنجینه تمبر و تاریخچه پستی

محمدرضا شاهرودی زاده
کارشناس تمبر و تاریخچه پستی اداره پژوهش و معرفی آثار
حدود یکصد و پنجاه سال از طراحی، چاپ و انتشار نخستین تمبرهای پستی ایران در دوران ناصرالدین شاه قاجار می گذرد و اکنون با سپری شدن نزدیک به یک و نیم قرن از آن تاریخ پرفراز و نشیب، جمع آوری و مطالعه تمبرها و تاریخچه پستی ایران در صدر برترین سرگرمی ها و در زمره جذاب ترین زمینه های مطالعاتی و تحقیقاتی برای علاقه مندان است و تا به امروز ده ها جلد کتاب و صدها عنوان مقاله در این باره چاپ و انتشار یافته اند .
بخشی از مجموعه این تمبرها و تاریخچه پستی کشورمان که شامل پاکت ها و دست نوشته های تمبردار، کارت پستال ها و غیره می شوند در موزه های پست و مخابرات، موزه ملک و موزه بنیاد در تهران و گنجینه تمبر کتابخانه بریتانیا در لندن نگهداری می شود.
در این میان گنجینه تمبر و تاریخچه پستی موزه آستان قدس رضوی در دو دهه اخیر با گردآوری مدون مجموعه های اهدایی تمبر و تاریخچه پستی ایران و سایر کشورها و یا خرید برخی از آنها و ثبت و ضبط و نگهداری آنها و برنامه ریزی در راستای مطالعه و مستندسازی دقیق و نمایش مجموعه های تمبر و تاریخچه پستی، برقراری ارتباط مداوم و سازنده با کارشناسان داخلی و خارجی، مجموعه سازی کتاب ها، مجلات و بولتن ها، و همچنین ارائه مقالات علمی-پژوهشی در نشریات داخلی و بین المللی توانسته است در کانون توجه بسیاری از کارشناسان و مجموعه داران ایرانی و غیر ایرانی در ایران و سایر کشورهای جهان قرار گیرد.
گفتنی است آنچه این گنجینه را در مقایسه با دیگر گنجینه ها و موزه های مشابه در جایگاه ویژه ای قرار می دهد، آنست که تقریباً تمامی تمبرها و دیگر اقلام پستی موجود در آن از مجموعه هدایای تقدیمی به آستان مقدس حضرت ثامن الحجج علیه آلاف التحیّه و الثناء است.
تمبرهای ولادت امام رضا علیه السلام
تاریخ انتشار: از تیر ماه 1365 تا دی ماه 1383
شرکت پست جمهوری اسلامی ایران از زمان پیروزی انقلاب اسلامی ایران در 22 بهمن 1357 تا کنون تنها سه سری تمبر شامل هفت قطعه را با موضوع ولادت با سعادت امام علی بن موسی الرضا علیه السلام در 11 ذی القعده سال 148 چاپ و منتشر کرده است.

1: نخستین سری تمبر با موضوع ولادت امام رضا علیه السلام شامل یک قطعه به ارزش 10 ریال در تیر ماه 1365 در تیراژ 3 میلیون قطعه انتشار یافت؛ تصویر این تمبر شامل نمایی از گنبد، گلدسته و بارگاه ملکوتی حضرت رضا می باشد.

2:دومین سری تمبر با موضوع ولادت امام رضا علیه السلام شامل دو قطعه به ارزش 10 و 30 ریال در خرداد 1370 در تیراژ 5/1 میلیون قطعه انتشار یافت؛ تصاویر این تمبرها شامل سنگ مقام حضرت رضا علیه السلام؛ متعلق به دوره سلجوقی، و محراب زرین فام پیش روی مبارک؛ متعلق به دوره خوارزمشاهی می باشند.
3:سومین سری تمبر با موضوع ولادت امام رضا علیه السلام شامل چهار قطعه به ارزش هر قطعه 500 ریال در دی 1383 در تیراژ چهار صد هزار قطعه انتشار یافت؛ تصاویر این تمبرها شامل سقاخانه اسماعیل طلایی؛ متعلق به دوره صفوی، ضریح چهارم؛ به سال 1338، پنجره فولاد و نقاره خانه می باشد.

 4:سری تمبر با موضوع «یادگار جشن هزار ساله ابن سینا»
تاریخ انتشار: از بهمن 1326 تا اردیبهشت1333
شماره اموالی: کد 23 ر4، 6، 7، 12 و 30
ابوعلی حسین بن عبدالله بن سینا، مشهور به ابوعلی سینا (416-359 ش) پزشک و شاعر و از مشهورترین و تاثیرگذارترین فیلسوفان و دانشمندان ایران‌زمین است؛ وی ۴۵۰ کتاب در زمینه‌های گوناگون و به ویژه درباره پزشکی و فلسفه نوشته است که معروف ترین آنها کتاب شفا (دانشنامه جامع علمی و فلسفی) و القانون فی الطب (یکی از معروف‌ترین آثار تاریخ پزشکی) است. وی در سال 359 شمسی در شهر بخارا به دنیا آمد و در سال 416 شمسی در سن 58 سالگی در همدان درگذشت؛ در سال ۱۳۳۰ به مناسبت هزارمین سالروز تولد شیخ‌الرئیس ابن سینا بنای یادبودی توسط مهندس هوشنگ سیحون در میدان بوعلی سینا در مرکز شهر تاریخی همدان طراحی و ساخته شد.
از سال 1326 تا 1333 شمسی، پنج سری تمبر به شرح زیر با عنوان «یادگار جشن هزار ساله ابن سینا» توسط چاپخانه برادبوری، ویلکینسون و شرکاء در انگلستان چاپ و در ایران منتشر شد که از جمله زیباترین تمبرهای منتشر شده در ایران در دوره پهلوی دوم هستند.
سری اول این تمبرها در بهمن 1326 منتشر شد که شامل 5 قطعه تمبر با تصاویری از سنگ نگاره های پرسپولیس در دوران هخامنشیان همچون نبرد شیر و گاو (50 دینار)، جنگجوی پارسی (1 ریال)، کاخ داریوش (5/2 ریال)، آرامگاه کوروش (5 ریال) و نشستن داریوش بر تخت پادشاهی (10 ریال) می باشد.
سری دوم این تمبرها در خرداد 1328 منتشر شد که شامل 5 قطعه تمبر با تصاویری از دوران ساسانیان همچون سنگ نگاره اردشیر دوم در طاق بستان (50 دینار)، سنگ نگاره نرسی در نقش رستم (1 ریال)، سنگ نگاره شاپور اوّل و والریان در نقش رستم (5/2 ریال)، کاخ انوشیروان در تیسفون (5 ریال) و سنگ نگاره اردشیر اوّل و اهورامزدا در نقش رستم (10 ریال) می باشد.
سری سوم این تمبرها در دی 1328 منتشر شد که شامل 5 قطعه تمبر با تصاویری از مساجد دوران اسلامی همچون گنبد علی در ابرقو (50 دینار)، مسجد جامع اصفهان (1 ریال)، گنبد علویان در همدان (5/2 ریال)، مسجد جامع اردستان (5 ریال) و سکه سلجوقی (10 ریال) می باشد.
سری چهارم این تمبرها در شهریور 1329 منتشر شد که شامل 5 قطعه تمبر با تصاویری از هنر و معماری دوران اسلامی همچون آرامگاه بابا افضل در کاشان (50 دینار)، گلدان تزئینی از صنایع دستی گرگان (1 ریال)، برج غازان در بسطام (5/2 ریال)، مسجد گوهرشاد در مشهد (5 ریال) و محراب مسجدی در رضائیه (10 ریال) می باشد.
سری پنجم این تمبرها در اردیبهشت 1333 منتشر شد که شامل 5 قطعه تمبر با تصاویری همچون شهر همدان (50 دینار)، پرتره ابن سینا (1 ریال)، گنبد قابوس (5/2 ریال)، آرامگاه قدیمی ابن سینا (5 ریال) و آرامگاه جدید ابن سینا (10 ریال) می باشد.

5: سری تمبر با موضوع «کنگره جهانی بزرگداشت فردوسی»
اهداکننده: محسن گرجی
تاریخ اهداء: اسفند 1388
تاریخ انتشار: دی 1369
شماره اموالی: کد 3/184 ر342-327
کنگره جهانی بزرگداشت فردوسی به مناسبت هزارمین سال تدوین شاهنامه در دی ماه 1369 در تالار فردوسی دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه تهران برگزار شد؛ در این کنگره، بیش از 120 نفر از استادان و شخصیت های فرهنگی از 23 کشور جهان و 170 نفر از استادان زبان و ادبیات فارسی و شخصیت های فرهنگی از ایران حضور داشتند که خود نیکوترین گواه قدردانی از حماسه پرداز و شاعر بزرگ اهل ایمان، حکیم ابوالقاسم فردوسی توسی می باشد. در سال 1374، مجموعه مقالات این کنگره در قالب یک جلد کتاب با عنوان «نمیرم از این پس که من زنده ام» توسط مؤسسه چاپ و انتشارات دانشگاه تهران منتشر شد.
شرکت پست جمهوری اسلامی ایران نیز به همین مناسبت در دی 1369، یک سری تمبر یادگاری شامل 16 قطعه با موضوع «کنگره جهانی بزرگداشت فردوسی» را در چاپخانه بانک مرکزی ایران چاپ و منتشر کرد؛ این تمبرها که بی دندانه بوده و هر قطعه از آنها اندازه ای برابر با 75×60 میلیمتر دارد، بزرگترین تمبرهای ایران به شمار می روند.
این تمبرها در شمارگان 327281 و در قالب 4 ورق 50 قطعه ای به شرح زیر طراحی، چاپ و منتشر شدند:
1. ورق شامل 50 قطعه تمبر با تصویر آرامگاه فردوسی .
2. ورق شامل 50 قطعه تمبر که به ترتیب از چپ به راست شامل 10 قطعه با تصویر تابلوی نقاشی پرتره «حکیم ابوالقاسم فردوسی» اثر استاد علی آذرگین،10 قطعه با تصویر تندیس «حکیم ابوالقاسم فردوسی» در میدان فردوسی تهران، اثر زنده یاد استاد ابوالحسن خان صدیقی در سال 1348 شمسی، 10 قطعه با تصویر تابلوی خطاطی«اگر چشم داری بدیگر سرای/ بنزد نبیّ و وصی گیر جای» اثر استاد غلام حسین امیرخانی در سال 1369 ش، 10 قطعه با تصویر تابلوی خطاطی«پی افکندم از نظم کاخی بلند/که از باد و باران نیابد گزند» اثر استاد جواد بختیاری و تذهیب محمّد طریقتی در سال 1369 ش و 10 قطعه با تصویر تابلوی خطاطی«توانا بود هر که دانا بود/ به دانش دل پیر برنا بود» اثر استاد غلام حسین امیرخانی در سال 1369 ش می باشد.
3. ورق شامل 50 قطعه تمبر که به ترتیب از چپ به راست شامل 10 قطعه با تصویر مینیاتور «کشتن رستم پیل سپید را» از شاهنامه رشیدا ،10 قطعه با تصویر مینیاتور «رزم رستم با سهراب» از شاهنامه متعلق به شاه اسماعیل دوم، 10 قطعه با تصویر مینیاتور «آوردن زال به نزد سام توسط سیمرغ» از شاهنامه رشیدا، 10 قطعه با تصویر مینیاتور «افکندن اکوان دیو رستم را به دریا» از شاهنامه متعلق به قرن 16 میلادی و 10 قطعه با تصویر مینیاتور «زاده شدن رستم» از شاهنامه به خط آقا رضا جهانگیری در موزه رضا عبّاسی تهران می باشد.
4. ورق شامل 50 قطعه تمبر که به ترتیب از چپ به راست شامل 10 قطعه با تصویر مینیاتور «شکارگاه سلطنتی» از شاهنامه بایسنغری،10 قطعه با تصویر مینیاتور «قتل ایرج به دست برادرانش سلم و تور»، 10 قطعه با تصویر مینیاتور «بند کردن فریدون ضحّاک را»، 10 قطعه با تصویر مینیاتور «گذشتن سیاوش بر آتش» از شاهنامه متعلق به شاه اسماعیل دوم و 10 قطعه با تصویر مینیاتور«به آسمان رفتن کاووس با چهار عقاب» از شاهنامه رشیدا می باشد.
این اوراق به 5 ستون ده تایی و سپس به 2 بلوک چهار تایی و دو قطعه تقسیم و در اختیار علاقه مندان قرار گرفت؛ گنجینه تمبر و تاریخچه پستی آستان قدس رضوی به پاسداشت این شاعر حماسه پرداز بزرگ، یک غرفه ویژه را به نمایش سری تمبرهای کنگره جهانی بزرگداشت حکیم ابوالقاسم فردوسی توسی اختصاص داده است.

6: نخستین تمبر جهان معروف به «پنی سیاه»
اهداکننده: دکتر محمد تقی رضوان پرادان
تاریخ اهداء: آبان 1386
تاریخ انتشار: 6 مه 1840
شماره اموالی: کد 152 UK ر1
نخستین تمبر پستی جهان معروف به «پنی سیاه» در تاریخ 6 مه 1840 در انگلستان منتشر گردید. تصویر روی این تمبر، نیم رخ ملکه ویکتوریا را نشان می‌داد که در پس زمینه‌ای مشکی چاپ شده است. واژه پنی روی این تمبر و رنگ سیاه آن موجب شد این تمبر به پنی سیاه «Penny Black» مشهور گردد. گفتنی است به دلیل ابداع اولین تمبر پستی جهان در انگلستان، تمبرهای این کشور تنها تمبرهایی هستند که فاقد نام کشور می‌باشند. تعداد قطعات منتشر شده این تمبر برابر با 68808000 بود و استفاده از آن بیش از یک سال ادامه داشت.

7: نخستین تمبرهای رسمی ایران معروف به سری «باقری»
 اهداکننده: بهروز نصر اصفهانی
تاریخ اهداء: اسفند 1393
تاریخ انتشار: 1248 ش
شماره اموالی: کد 2/243 – ر8-5
در سال 1248 شمسی، نخستین تمبرهای پستی ایران بدون دندانه و در چهار رنگ بنفش (1 شاهی)، سبز (2 شاهی)، آبی خاکستری (4 شاهی) و قرمز شنگرفی (8 شاهی) با استفاده از کلیشه هایی که از روی کلیشه های «آلبرت بار» ساخته شده بودند، در تهران و بر انواع گوناگونی از کاغذ به چاپ رسیدند؛ به دلیل نبود دندانه، بلوک های تمبرهای باقری، تک تک بریده شده و برای آسانی شمارش و پخش در میان پستخانه های سراسر کشور در بسته های یکصد عددی قرار داده می شدند؛ سپس یک قطعه از همان تمبر را روی بسته چسبانده و روی آن عبارت «یکصد عدد 100» را می نوشتند.
تمبرهای شیر و خورشیدی معروف به تمبرهای باقری از سال 1248 تا 1254 شمسی مورد استفاده پستی قرار گرفته و نبود مهری جهت ابطال تمبرهای پستی روی پاکت ها و دیگر مرسولات پستی در آن زمان، سبب شد تا این تمبرها بدون مهر ابطال روی پاکت ها مصرف شوند و در مواردی با جوهر و قلم باطل شوند.

نمونه تمبرهای آلبرت بار
اهداکننده: بهروز نصر اصفهانی
تاریخ اهداء: اسفند1393
تاریخ انتشار: 1247-1244 ش
شماره اموالی: کد 2/243 – ر4-1
در سال 1244 شمسی، میرزا محمّد خان قاجار، صدر اعظم وقت ناصرالدین شاه (1275-1227ش)، با هدف کسب اطلاعات درباره دانش و فن آوری، هیأت هایی را به نمایندگی از دولت ایران، روانه اروپا کرد؛ مأموریت یکی از این هیأت ها، آشنایی با روش های نوین ارتباطات و تشکیلات پستی در اروپا و بویژه استفاده از تمبر پستی بود.
این هیأت در فرانسه، با آلبرت دزیره بار (1876-1818 م)، رئیس وقت حکّاکان و هنرمندان مدال ساز ضرّابخانه پاریس، دیدار کرد و طراحی نخستین تمبرهای ایران را به وی سفارش داد. بدین ترتیب، فردی به نام شارل تروتن، هنرمند فرانسوی و حکّاک کمیسیون پول و مدال فرانسه، کلیشه ای را با الهام از نشان رسمی دولت علّیه ایران حکّاکی کرد؛ طرح این کلیشه مستطیل شکل شامل شیری ایستاده با شمشیری در پنجه راست و خورشیدی بر آمده در زمینه بود که در حلقه ای از مروارید احاطه شده و چهار دایره در چهار گوشه مستطیل قرار داشت.
اوراق نمونه تمبرهای «بار» در چهار رنگ بنفش (1 شاهی)، سبز (2 شاهی)، آبی خاکستری (4 شاهی) و قرمز شنگرفی (8 شاهی) در سال 1868 میلادی (1246 خورشیدی) به چاپ رسیدند و دندانه گذاری شدند؛ کلیشه ها و نمونه تمبرها، از پاریس به تهران برده شد تا برای چاپ تمبرهای پستی در ایران مورد استفاده قرار گیرند. این تمبرها که به نمونه تمبرهای «آلبرت بار» معروف شدند، تنها در میان مقامات رسمی توزیع شده و تا سال 1248 شمسی مورد استفاده پستی قرار نگرفتند.

8: نخستین سری تمبر با تصویر ناصرالدین شاه قاجار معروف به «سری ناصری چهار جور»
اهداکننده: دکتر علی شرقی و دکتر جواد ملک
تاریخ اهداء: شهریور 1374 و اردیبهشت 1385
تاریخ انتشار: دی ماه 1255
شماره اموالی: کد 22 ر2 و کد 2/120
در جریان سفر رسمی ناصرالدین شاه قاجار (1275-1227ش) به اروپا در تاریخ 5 مرداد 1252 و تحت تأثیر بازدید از نمایشگاه جهانی در شهر وین، وی تصمیم گرفت برای سازماندهی امور کشوری و لشکری ایران از امپراتوری اتریش تقاضای کمک نماید. با پذیرش این تقاضا، گروهی مستشار به ایران اعزام شدند؛ یکی از این مستشاران، گوستاو ریدرر، از اعضای عالی رتبه اداره پست اتریش، بود که در 5 اسفند 1253 وارد تهران شد و در سال بعد به ریاست پستخانه ممالک محروسه ایران منصوب شد.
از جمله اقدامات گوستاو ریدرر، سفارش طراحی و چاپ یک سری تمبر جدید به چاپخانه سلطنتی اتریش بود؛ این تمبرها که نخستین تمبرهای ایران با تصویر ناصرالدین شاه قاجار و شامل چهار قطعه به رنگ های بنفش روشن (1 شاهی)، سبز (2 شاهی)، صورتی (5 شاهی) و آبی خاکستری (10 شاهی) می باشند، در دی ماه 1255 در ایران منتشر شدند.

9: تمبرهای موقتی مشهد معروف به تمبرهای «ویکتور کاستین»
اهداکننده: دکتر علی شرقی
تاریخ اهداء: فروردین 1374
تاریخ انتشار: فروردین 1281
شماره اموالی: کد 5 ر5-1
ویکتور کاستین، از جمله مستشاران بلژیکی بود که در دوران سلطنت مظفرالدین شاه قاجار (1285-1275ش) وارد ایران شد و بلافاصله، مأمور اداره گمرک و پست و مدیر کل پست‏خانه مشهد گردید؛ وی در بین ماه ‏های اسفند 1280 و اردیبهشت 1281 به بهانه کمبود تمبر و بدون کسب اجازه از مقامات دولتی در تهران، اقدام به طراحی، چاپ و انتشار یک سری تمبر با عنوان «عوض تمر پستی مملکت محروسه ایران» و حروف اوّل نام خود (VC) نمود که شامل 7 قطعه به رنگ های سیاه (1، 2، 3 و 5 شاهی)، بنفش (5 شاهی)، آبی (12 شاهی) و قرمز (1 قران) می شد.
این تمبرها تا اردیبهشت 1281 در پست‏خانه‌های مشهد، قوچان، بجنورد، به فروش رسیده و مورد استفاده پستی قرار گرفتند. مقامات دولت مرکزی به محض اطلاع یافتن از این اقدام غیر قانونی،‌ دستور جمع‌آوری تمبرها را صادر کرده و وی را عزل و از ایران اخراج نمودند. این تمبرها به علت تیراژ پایین و مدت استفاده پستی محدود، از جمله کمیاب‌ترین تمبرهای ایران به شمار می‌روند.

10: تمبرهای ویژه مالیات پستی مطبوعات در دوران محمّد علی شاه قاجار
اهداکننده: بهروز نصر اصفهانی
تاریخ اهداء: اسفند 1393
تاریخ انتشار: آذر 1288
شماره اموالی: کد 2/243 – ر192-177
در 18 دی ماه 1285، محمّد علی میرزا، ولیعهد مظفرالدین شاه قاجار به سلطنت رسید؛ در اواخر سلطنت سه ساله وی که به دوران «استبداد صغیر» مشهور است و با رخدادهایی همچون به توپ بستن مجلس شورای ملّی در سال 1287 شمسی همراه بوده است، 17 قطعه تمبر بی دندانه از نخستین سری تمبرهای منتشره در این دوره با عنوان «تمبرهای محمّد علی شه قاجار» با مهر «یکشاهی» و «دو شاهی» روچاپ شده و جهت استفاده پستی به منظور اخذ مالیات پستی از مطبوعات منتشر شد.
6 قطعه اوّل این سری تمبرها که با مهر «یکشاهی/1 Chahi» روچاپ شده اند، با تصویر «شیر و خورشید»، نشان رسمی دولت وقت ایران بوده و به رنگ های بنفش (1 شاهی)، خاکستری (2 شاهی)، سبز (3 شاهی)، قرمز (6 شاهی)، اُخرایی (9 شاهی) و قهوه ای (10 شاهی) می باشند و 11 قطعه دیگر تمبرهای این سری که با مهر «دو شاهی/2 Chahis» روی تصویر محمّد علی شاه قاجار روچاپ شده اند، شامل تمبرهایی به رنگ سرمه ای (13 شاهی)، بلوطی (26 شاهی)، قرمز (1 قران)، سبز (2 قران)، آبی (3 قران)، اُخرایی (4 قران)، قهوه ای (5 قران)، صورتی (1 تومان)، خاکستری مایل به مشکی (2 تومان) و بنفش مایل به قهوه ای (3 تومان) می باشند.

11: تمبرهای تاجگذاری احمد شاه قاجار با روچاپ «12 جمادی الاخری 1339»
تاریخ انتشار: اردیبهشت 1300
شماره اموالی: کد 67 ر428-418
در 3 اسفند ماه 1299 ، به دنبال توافقی که در قزوین بین ژنرال آیرونساید (نماینده دولت انگلیس)، رضاخان میرپنج (فرمانده بریگاد قزاق) و سیّد ضیاء الدین طباطبایی (مدیر روزنامه رعد) به عمل آمد، کودتایی رخ داد و در پی آن کابینه جدیدی تشکیل شد که در آن، سیّد ضیاء الدین طباطبایی، نخست وزیر و رضاخان با عنوان «سردار سپه»، فرمانده کل قوای نظامی ایران شدند.
به همین مناسبت، مشیر معظم، رئیس کل جدید پستخانه، 11 قطعه از 17 قطعه سری تمبرهای تاجگذاری احمد شاه قاجار که در سال 1294 شمسی توسط چاپخانه آنشده هلند چاپ و در ایران منتشر شده بود را با همکاری شخصی به نام «اسدالله کرمانی» و با استفاده از مُهر «12 جمادی الاخری 1339/21.FEV.1921» جهت مصارف پستی روچاپ زدند؛ بهاء اسمی این تمبرها شامل 3، 5، 6، 10 و 12 شاهی، 1، 2 و 5 قران و 2، 3 و 5 تومان می باشند.

12: تمبرهای پست انقلابی ایران در گیلان (میرزا کوچک خان)
تاریخ انتشار: 1299 تا 1300 شمسی
شماره اموالی: کد 39 ر79
این تمبرها که یادآور دوران هفت‌ساله اقدامات میرزاکوچک‌خان جنگلی تحت عنوان «نهضت جنگل» می باشد، در اواخر دوره قاجار و در بین سال‏های 1299 و 1300 شمسی توسط حامیان وی در استان گیلان چاپ و منتشر شده و مورد استفاده پستی قرار گرفتند. تمبرهای پست انقلابی ایران شامل 5 قطعه به بهاء اسمی 3، 6، 9، 12 و 24 شاهی می‏باشند. تصویر روی این تمبرها، یکی از قهرمانان اسطوره‏ای شاهنامه فردوسی به نام کاوه آهنگر را نشان می‏دهد که پرچم سرخ رنگ را در دست نگه داشته است. کتیبه پست انقلابی ایران و مهر دستی «گیلان، 25 ثور 1299» نیز روی این تمبر مشاهده می‏شوند.