۲۸ اسفند ۱۳۹۶

معرفی برخی آثار با موضوع امام رضا علیه‎السلام (زیارت) به مناسبت آغاز سال 1397

1.    قرآن با دستخط منسوب به امام رضا (ع): به خط کوفی، دارای 27 برگ، آغاز موجود: بزینه و أن یستعففن خیرٌ (نور: 60)، انجام موجود: هو معکم أین ما کنتم و ا[لله] (حدید: 4)، ابعاد: 25×17/7 س.م.
2.    سکه ولایتعهدی امام رضا (ع): درهم نقره یادبود ولایتعهدی امام رضا علیه السلام، ضرب محمّدیه در سال 202 ق؛ در دوران خلافت مأمون عبّاسی.
3.    کتیبه طلای ضریح دوم مضجع شریف امام رضا (ع) شامل سوره انسان (دهر)، به خط ثلث و تزیینات نقوش اسلیمی، با تکنیک مشبک. این ضریح در سال 949ق ساخته و در سال 957ق توسط شاه طهماسب اول صفوی وقف و نصب شده است. 
4.    ضریح مطهر امام رضا (ع)، معروف به ضریح فولاد جوهری، اهدایی فتحعلی شاه قاجار، قدمت: دوره صفوی، ابعاد: 292× 438 س.م. این ضریح که سومین ضریح است تا سال 1338 شمسی بر روی مضجع منور حضرت رضا (ع) قرار داشته است. 
5.    ضریح مطهر امام رضا (ع)، معروف به شیر و شکر، سازنده : استاد محمدتقی ذوفن اصفهانی، ابعاد: 306×405 س.م. این ضریح که پنجمین ضریح است، در سال 1338 شمسی بر مضجع منور حضرت نصب گردید و در سال 1379 برداشته شد و در سال 1385 به موزه آستان قدس رضوی انتقال یافت.
6.    سنگ مقام امام رضا (ع): از جنس مرمر سفید، قدمت: دوره سلجوقی، اثر عبدالله بن احمد قره، در 501ش، ابعاد:30×40 س.م.، محل ساخت: (احتمالاً)یزد.
7.    زیارت‎نامه دعای بالاسر حضرت: زیارت‎نامه فولادی طلاکوب، مربوط به دعای بالاسر امام رضا (ع)، به خط نسخ، قدمت: دوره افشار، واقف: عبدالله خازن، در سال1120 شمسی.
8.    محراب پیش روی حضرت: قدمت: 612 ق، جنس: کاشی نقش برجسته زرین فام، ابعاد: 220×273 س.م.، محل نصب قبلی: پیش روی حضرت امام رضا (ع)، سازنده: محمد بن ابی طاهر کاشانی، سفارش دهنده: عبدالعزیز بن آدم قمی.
9.    پنجره فولاد زرکوب: قدمت: دوره تیموری، ابعاد: 100×126 س.م.، این پنجره در تاريخ 817ق توسط شاهرخ شاه تيموري به حرم امام رضا (ع) هديه و نصب شده است.
10.    سنگاب خوارزمشاهی: سنگاب حرم مطهر رضوی، قدمت: دوره خوارزمشاهی، سازنده: محمد و احمد سنگ تراش و محمد بن  احمد597 تا610 ق، محل ساخت مشهد.
11.    درِ (معروف به) پیش روی مبارک: در چوبی دو رو؛ با روکش طلا و نقره، قدمت: دوره قاجار، محل ساخت: مشهد، واقف: ناصرالدین شاه قاجار.
12.    درِ دارالسّیاده (مشهور به قاضی‏الحاجات): جنس: چوبی گره‏چینی و منبّت‏کاری شده، قدمت: دوره ایلخانی، سازنده: استاد علی نجّار نیشابوری، ابعاد:260 ×460 س.م.، محل نصب قبلی: شمال دارالسیاده؛ ورودی دارالسیاده از سمت ایوان طلای صحن انقلاب.
13.    کتیبه اذن دخول: قاب مطلای میناکاری با محتوای کتیبه اذن دخول به محظر شریف حضرت رضا (ع)، به خط استاد حبیب‎الله فضائلی، شامل دو لنگه در مربوط به حرم مطهر رضوی است.
14.    کاشی زرین فام ستاره‎ای، دارای حدیثی از ائمه اطهار (ع)، قدمت: قرن 7ق، ابعاد: طول 9/19و عرض 1/19 سانتی‎متر.
15.    پایه شمعدان مسی قلمزنی شده: کتیبه‎دار، به خط ثلث، قدمت: دوره تیموری، اهدایی درويش مسعود بن الحسن الخادم 838ش، ارتفاع 39س.م.  
16.    قنديل طلاي مرصع: كتيبه‎دار، قلمزني شده، گلداني شكل، مزین به سنگ‎هاي قيمتي، اهدایی ميرزا فضل الله متولي باشي، در سال 1234ش
17.    گلابدان فولادي به شكل غنچه: قدمت: دوره تیموری. احتمالاً از این گلابدان برای شستشوی اماکن متبرک رضوی استفاده می‎شده است.
18.    قفل آویز ضریح مطهر: قفل آویز فولادی با کلید مخصوص در ضریح مطهر رضوی، اهدایی غلامحسین مشکانیان رضوانی و اسماعیل سمسار عجب شیری، ساخت روسیه.
19.    دوشاخه كفشداري: از جنس نقره، قدمت: دوره قاجار، منقوش و مزین به کتیبه به خط نستعلیق. از این دوشاخه جهت قراردادن کفش‎های زائران و مجاوران روی میخ‎های کفشداری‎های حرم مطهر رضوی استفاده می‎شده است.
20.    عصاي دربانان: از جنس چوب با روكش نقره، قدمت: دوره قاجار، مزین به  نقوش تزئینی برجسته و قلمزنی شده. این عصا هم اکنون نیز در دست دربانان قرار دارد.


اداره پژوهش و معرفی آثار معاونت امور موزه‎های
سازمان کتابخانه‎ها، موزه‎ها و مرکز اسناد آستان قدس رضوی