۲۵ مرداد ۱۳۹۵

قالی «هفت شهر عشق»، زینت‌بخش موزه فرش آستان قدس رضوی

این قالی به خاطر وجود طرح هفت بنای مقدس، قالی «هفت شهر عشق» نام ‌گرفته است که در گرداگرد این هفت مرکز اسلامی، فرشتگان و ملائک الهی در حال پرواز،…

قالی «هفت شهر عشق»، یکی از زیباترین قالی‌های موزه تخصصی فرش آستان قدس رضوی به شمار می‌رود که از لحاظ طرح، رنگ و بافت در شمار کم‌نظیرترین فرش‌های موزه‌ای است.

به گزارش ستاد خبری جشن‌های دهه کرامت آستان قدس رضوی، مسئول موزه تخصصی فرش آستان قدس رضوی بیان کرد: این قالی نفیس در نیمه دوم قرن 14 شمسی، در ابعاد 460×370 سانتی‌متر با رج‌شمار 75 گره نامتقارن در 5/6 سانتی‌متر در اصفهان بافته شده که جنس تار آن از ابریشم، پود: پنبه و پرز آن از پشم و ابریشم است.

محمد تاجی با اشاره به اینکه متن قالی دارای طرح محرابی است و در طاق محراب آن، دو مَلِک مشاهده می‌شود که با یک دست قرآن را گشوده‌اند و با دست دیگرشان در حال اشاره به اسم جلاله(الله) هستند، گفت: در مرکز محراب، هفت شمسه دوازده پر نقش شده است که درون آن‌ها نقش عتبات عالیات و مراکز مهم اسلامی نمایان است.

وی ادامه داد: این هفت بقعه متبرکه شامل مکه معظمه، مدینه منوره، نجف اشرف «حرم مطهر امام علی(ع)»، کربلای معلی «حرم مطهر امام حسین(ع)»، کاظمین «حرم مطهر امام موسی کاظم(ع) و امام جواد(ع)»، مشهد «بارگاه مطهر امام رضا(ع)» و سامرا «حرم مطهر امام هادی(ع) و امام حسن عسکری(ع)»، می‌شود.

تاجی به اهدای این اثر توسط استاد یدالله صفدرزاده حقیقی، از چهره‌های سرشناس تولید قالی در اصفهان اشاره کرد و افزود: این قالی به خاطر وجود طرح این هفت بنای مقدس، قالی «هفت شهر عشق» نام ‌گرفته است که در گرداگرد این هفت مرکز اسلامی، فرشتگان و ملائک الهی در حال پرواز، مشاهده می‌‌شود.

وی تصریح کرد: بر بالای محراب نیز کتیبه‌ای زیبا به خط ثلث بافته شده که دربردارنده آیات 5 تا 9 سوره دهر«انسان»، در توصیف بهشت و بندگان مخلص و نیکوکار خداوند است. در پایین متن قالی نیز تصاویری از بناهای ایران که از لحاظ مذهبی، هنری و تاریخی دارای اهمیت است، به چشم می‌خورد.

مسئول موزه تخصصی فرش آستان قدس رضوی گفت: حاشیه بزرگ قالی با طرح ستاره هشت پر و نگاره‌هایی برگ مانند شبیه فرشتگانی که خود شمسه را گرفته و در حال مناجات هستند، طراحی شده است.

وی اضافه کرد: در حاشیه افقی بالای قالی، درون 9 شمسه، اسم جلاله(الله) و اسامی پنج تن آل عبا با خط ثلث بافته شده و در حاشیه‌های عمودی طرفین نیز درون شمسه‌ها، اسامی حضرت محمد(ص) و حضرت علی(ع) به خط کوفی نقش شده است. در حاشیه افقی پایین قالی نیز درون 9 شمسه، اشعاری در مدح امام رضا(ع) به خط زیبای نستعلیق بافته شده است.

تاجی بیان کرد: در قسمت لور بالای قالی کتیبه‌ای به شرح: «به نام نامی اعلی‌حضرت ولی عصر حجه بن الحسن عجل الله تعالی فرجه و به امید ظهور دولت حق و گسترش اسلام در سراسر جهان، این فرش را در اصفهان بافته و به آستان ملائک پاسبان امام هشتم شیعیان تقدیم شد، ذیقعده 1394 هجری قمری» به خط ثلث بافته شده است.

وی از موزه تخصصی فرش آستان قدس رضوی، به عنوان یکی از بزرگترین موزه‌های تخصصی فرش جهان نام برد و گفت: در این موزه در زیربنایی به مساحت شش هزار و 647 مترمربع، در سه طبقه فضای نمایشی و یک طبقه فضای کارگاهی، نزدیک به صد تخته قالی و قالیچه‌ نفیس و بی‌بدیل که قدمتشان به دوره صفویه تا معاصر برمی‌گردد، در معرض دید اهل فرهنگ و هنر گذاشته شده است.

لازم به ذکر است، این آثار ارزشمند طی دوره‌های مختلف تاریخی توسط شیفتگان و ارادتمندان حضرت ثامن الحجج(ع) وقف یا اهدا شده و یا توسط مجموعه آستان قدس رضوی برای استفاده در حرم مطهر و بیوتات خریداری شده است و بسیاری از آن‌ها علاوه بر ارزش تاریخی و هنری، دارای ارزش‌های کاربردی بوده و در گذشته به عنوان کف‌پوش، سجاده، ضریح‌پوش، پرده و ... مورد استفاده قرار می‌گرفتند.

موزه تخصصی فرش آستان قدس رضوی، در روزهای شنبه تا چهارشنبه از ساعت 8 تا 12:30، پنج‌ شنبه‌ها از ساعت 8 تا 11:30 و جمعه‌‌ها و ایام تعطیل از ساعت 8 تا 12، در صحن کوثر حرم مطهر رضوی، در مجاورت موزه مرکزی آستان قدس رضوی، آماده میزبانی از زائران و مجاوران علاقه‌مند است.