۱۳۹۷-۰۷-۱۴

تمدنی نهفته در میان سفال‌ها

مجموعه بارگاه هشتمین امام شیعیان علاوه بر ایجاد فرصتی برای زیارت، کتابخانه‌ای کم‌نظیر و نیز جاذبه‌های فراوانی برای سیاحت گردشگران داخلی و خارجی، گنجینه‌های قدیمی، تاریخی و آثار نفیسی را در قالب موزه‌ها در خود جا داده است.
موزه ‌آستان قدس رضوی شامل گنجینه قرآن، فرش و منسوجات، نجوم و ساعت، گنجینه سلاح، گنجینه تمبر، اسکناس و مسکوکات، گنجینه مدال، تاریخ مشهد، نقاشی، گنجینه صدف و حلزون و آبزیان، گنجینه اشیا سنگی و سفال، هدایای مقام معظم رهبری، موزه ملی ملک و موزه مردم‌شناسی است. گنجینه ظروف نیز یکی از مجموعه‌های موزه آستان قدس رضوی است که ظروف سفالی تاریخی کم‌نظیر در آن برای عموم به نمایش گذاشته شده است.
آثاری با قدمت قبل از میلاد مسیح
عبدالحسین ملک جعفریان؛ مسئول گنجینه ظروف آستان قدس رضوی قدمت برخی از ظروفی که در این گنجینه نگهداری می‌شود را متعلق به هزاره دوم قبل از میلاد عنوان می‌کند. وی برخی از این ظروف را نیز متعلق به عصر آهن(500 ق. م تا 1500ق. م)، دوره تاریخی حکومت مادها تا ساسانیان، دوره اسلامی، ایلخانی، تیموری و صفویه می‌داند که سیر تاریخی این ظروف به دوره افشاریه ختم می‌شود. ملک جعفریان به اهدایی بودن بخشی از ظروف اشاره کرده و ادامه می‌دهد: «برخی دیگر از این آثار کم‌یاب، پس از کند و کاوها و خاک‌برداری‌هایی که در اطراف حرم مطهر رضوی صورت گرفته است، کشف و جمع‌آوری شده‌اند که این مهم، بیانگر تاریخ و فرهنگ مردم مشهد در گذشته‌های دور است». وی ادامه می‌دهد: «ظروف اهدایی نیز به عنوان یک شیء کتیبه‌دار باستانی یا یک اثر هنری زیبا توسط واقفان از گوشه و کنار کشور به موزه حضرت رضا علیه‌السلام اهدا شده‌‌ است. مسئول این گنجینه ظرف تدفین، خمره، قمقمه، تنگ، ابریق، جام، گلدان، شمعدان و گلاب‌پاش را برخی از این ظروف سفالی معرفی کرد که کاربرد خاص آن‌ها در زندگی مردم، نشان‌دهنده‌ حضور اقوام مختلف با فرهنگ‌های گوناگون و شیوه‌ خاص زندگی مردم یک منطقه است».
ظرف سفالی ساعت آبی
وی ظرف سفالی ساعت آبی را که قدمت آن به هزاره اول پیش از میلاد می‌رسد را یکی از آثار منحصر به در این مجموعه معرفی کرده و در خصوص کاربرد آن می‌گوید: «این سفال از نوع سفال خاکستری است. تُنگ مانند بوده و دارای لبه برگشته به قطر 6.1 سانتیمتر است. در قسمت کف آن دارای یک زائده بوده که این زائده دارای یک منفذ به قطر 0.5 سانتیمتر است که احتمالا با قرار دادن این ظرف در یک  ظرف آب و مشخص نمودن مقدار زمان آب ورودی به این ظرف مقدار زمان سپری شده اندازه‌گیری می‌شده است. لازم به ذکر است رسوب زدایی و استحکام‌بخشی این شی نفیس به تازگی انجام شده است.
ظرف تدفین
ظرف تدفین، دیگر اثر باارزشی است که در مجموعه ظروف وی به آن اشاره می‌کند. این ظرف خاکستری، از نوع سفال خاکستری دارای بدنه‌ای َشلجَمی لبه‌ای برگشته، دسته‌دار، دارای یک دسته عمودی کوچک گردکه از لبه به شانه ظرف متصل گشته است بوده و متعلق به دوره عصر آهن هزاره دوم پیش از میلاد است. مسئول گنجینه ظروف آستان قدس رضوی در خصوص کاربرد این ظرف می‌گوید: «این ظرف الهام گرفته از شکل پرنده و لوله آن الهام گرفته از نوک پرنده است. بر اساس باورهای کهن، انسان بعد از مرگ حیات داشته و در داخل این ظرف مقداری گندم یا غلات دیگر برای رفع نیازهای اولیه در جهان دیگر همراه با مرده دفن می‌شده است».
لازم به یادآوری است؛ علاقه‌مندان می‌توانند همه روزه از ساعت 8 تا 17:45 و در روزهای تعطیل از ساعت 8 تا 12 از گنجینه ظروف آستان قدس رضوی واقع در طبقه دوم موزه مرکزی این آستان مقدس در صحن کوثر حرم مطهر بازدید به عمل آورند.

افزودن دیدگاه جدید

متن ساده

HTML محدود