۱۳۹۸-۰۱-۲۵

نمایش اعجاز هنر سنگ‌تراشی در موزه رضوی

سنگابی منحصر به فرد متعلق به قرن ششم هجری قمری که از سنگ بزرگ یکپارچه‌ای تراشیده شده و از بهترین نمونه‌های هنر سنگ‌تراشی تا امروز است، در موزۀ آستان قدس رضوی در معرض نمایش قرار دارد.
به گزارش روابط‌عمومی و امور بین‌الملل سازمان کتابخانه‌ها، موزه‌ها و مرکز اسناد آستان ‌قدس‌ رضوی، مجموعه‌ای از اشیای ارزشمند مربوط به دوره‌های مختلف تاریخی در موزۀ آستان قدس رضوی در معرض نمایش است که از جملۀ آن، سنگابی بزرگ و منحصر به فرد تراشیده‌شده از سنگ سیاه یکپارچه است که قدمت آن به قرن ششم هجری قمری برمی‌گردد.
این سنگاب بزرگ بی‌مانند، به دستور سلطان محمد خوارزمشاه و وزیرش محمدبن مسعود، به دست احمد و محمد سنگ‌تراش، پسران مسعود نقاش، در سال 597 هجری قمری از سنگ سیاه یکپارچه تراشیده شده و از بهترین نمونه‌های هنر سنگ‌تراشی از زمان خود تا امروز است.
از مهم‌ترین ویژگی‌های این سازۀ بزرگ، این است که سنگ‌تراشان هنرمند آن، غیر از مهارتی که در تراشیدن و توخالی‌کردن این سنگ عظیم کروی و نازک‌کردن و خوش‌تراشی بدنۀ آن به کار برده‌اند، با زحمت و چیره‌دستی فراوان، آن را پرداخت داده و نقوش زیبای هندسی را به گره و گل و برگ‌های اسلیمی و ترنج‌های متعدد در هم آمیخته و تصاویری جذاب به وجود آورده‌اند.
نیمۀ فوقانی این سنگاب، مزیّن به دو ردیف کتیبه به خط نسخ تزیینی است که اولی با سبک خاص در داخل نوارهایی از گل و برگ‌های زیبا پوشانده شده و در آن جملات حکمت‌آمیزی مانند «الدنیا کمنام» و «الدنیا قنطره الآخره اعتبروا» و... حک شده است و در پایان، عبارت «بسعی العبد المذهب الفقیر الرّاجی المحتاج الی الرحمه محمد بن حیدر الموسوی» به چشم می‌خورد.
در کتیبۀ دوم این سنگاب نیز، نام سلطان محمد خوارزمشاه و وزیرش به ترتیب درج شده است.
گفتنی است که سنگاب‌ها ظروف سنگی بزرگی هستند که در گذشته، آن را از آب پر می‌کرده‌اند و معمولاً در حیاط مساجد یا امام‌زاده‌ها یا سایر مکان‌های عمومی، جهت وضوگرفتن یا آشامیدن نصب می‌شده است.