مشاهیر

غلامرضا تختی
غلامرضا تختی
(1309 - 1346 ش.)

غلامرضا تختی در ۵ شهریور ۱۳۰۹ در محلهٔ خانی‌آباد جنوب تهران به دنیا آمد. او دو برادر و دو خواهر داشت که همهٔ آنها از وی بزرگ‌تر بودند. تحصیلات ابتدایی را در دبستان حکیم نظامی تهران گذراند و پس از گذراندن اول متوسطه به علت مشکلاتی که داشت ترک تحصیل کرد. تختی همراه کار، به ورزش زورخانه‌ای و کشتی نزد پهلوان سید علی می‌پرداخت. در سال ۱۳۲۷ به خدمت سربازی رفت و در ۲۵ مهر همان سال در اداره راه‌آهن استخدام شد.
در ۳۰ بهمن ۱۳۴۵ ازدواج کرد و در شهریور ۱۳۴۶ پسرش بابک به دنیا آمد.
تختی در ۱۷ دی ۱۳۴۶ در تهران درگذشت. دربارهٔ دلایل مرگ او اختلاف نظرهای زیادی وجود دارد.

رکوردها:
تختی اولین کشتی‌گیر ایرانی است که موفق شد در سه وزن مختلف صاحب مدال‌های جهانی و المپیک بشود: جهانی ۵۱ و المپیک ۵۲ (در ۷۹ کیلوگرم)، المپیک ۵۶، ۶۰، جهانی تهران و یوکوهاما (در ۸۷ کیلو) و جهانی ۶۲ تولیدو در ۹۷ کیلو.
تختی نخستین ورزشکار ایرانی بود که در سه المپیک مدال گرفت، دست‌آوردی که پس از او تنها محمد نصیری و هادی ساعی به دست آورده‌اند.
تختی با ۷ مدال در رقابت‌های المپیک و قهرمانی جهان رکورددار کسب بیشترین مدال جهانی در میان کشتی‌گیران ایرانی است.
تختی اولین ورزش‌کار ایرانی بود که در ۴ المپیک شرکت کرد. امیررضا خادم (از ۱۹۸۸ سئول تا ۲۰۰۰ سیدنی) تنها ورزشکار دیگر ایرانی‌ست که رکورد شرکت در ۴ المپیک را دارد.

بازی‌های المپیک:
1952 هلسینکی: مدال نقره وزن 79 کیلوگرم
1956 ملبورن: مدال طلای وزن 87 کیلوگرم
1960 رم: مدال نقره وزن 87 کیلوگرم
1964 توکیو: چهارم وزن 97 کیلوگرم

قهرمانی جهان:
1951 هلسینکی: مدال نقره وزن 79 کیلوگرم
1954 توکیو: نفر پنجم وزن 87 کیلوگرم
1961 یوکوهاما: مدال طلای وزن 87 کیلوگرم
1962 تولیدو: مدال نقره وزن 97 کیلو گرم

بازی‌های آسیایی:
1958 توکیو: مدال طلای وزن 87 کیلوگرم
جمع مدال‌های آسیایی غلامرضا تختی: هشت مدال شامل؛ چهار طلا و چهار نقره

تمام مدالهایی که غلامرضا تختی؛ اسطوره کشتی ایران در مسابقات المپیک، جهانی، آسیای و کشوری کسب نموده است، در موزه مرکزی آستان قدس رضوی در معرض دید عموم قرار دارد.

عباس میرزا
عباس میرزا
(1203 - 1249 ه‍.ق)

عباس میرزا فرزند چهارم فتحعلیشاه قاجار است که در 4 ذیحجه 1203 برابر با 5 شهریور 1168 در روستای نوا از توابع لاریجان بدنیا آمد، وی از کودکی تحت تعلیم استادان زمان خود به تحصیل علوم پرداخته و در حُسن خط و ادبیات فارسی و عربی و کسب معلومات علمی و فنی و همچنین با جنگ افزارهای مختلف آن دوره آشنایی کاملی داشت. وی با وجود داشتن برادرانی بزرگتر از خود بخاطر کفایت و شایستگی در عنفوان جوانی برای اولین بار از طرف آقامحمد خان قاجار به عنوان جانشین برادرزاده اش فتحعلیشاه، ملقب به نام نایب السلطنه گردید، سال 1212 ق. سال تاجگذاری فتحعلیشاه و همچنین عنوان ولایتعهدی عباس میرزا به‏ طور رسمی می باشد. فتحعلیشاه برای آشنایی فرزندش با امور ایالتی و مسایل سیاسی روز " میرزا عیسی فراهانی "؛ معروف به قائم مقام فراهانی را به وزارت خود برگزید و وی را به‏ همراه عباس میرزا به آذربایجان فرستاد . نایب السلطنه پس از رسیدن به تبریز به کمک قائم مقام دست به اصلاحاتی اساسی زد و به یاری مستشاران نظامی خارجی به تعلیم و اصلاح قشون ایرانی پرداخت و قانون نظام کشور را اجرا و برای سربازان لباس متحدالشکل فراهم نمود. وی با وارد کردن و ساخت تفنگهای باروتی باعث ایجاد تحول در ارتش ایران شد. عباس میرزا نخستین فردی است که جمعی از جوانان مستعد را به منظور آشنایی با صنایع و علوم جدید به کشورهای اروپایی گسیل داشت که به تدریج نتایج آن باعث رونق اقتصادی کشور و ایجاد صنایع مختلفی از جمله: اسلحه سازی، مهمات سازی، پارچه بافی، ماهوت سازی و دیگر مراکز مهم در ایران گردید. عباس میرزا از میان شاهزادگان قاجار تنها کسی است که در دو جنگ ایران با روسیه که ده سال به طول انجامید همیشه در خط مقدم جبهه ها حضور یافته و در باز پس گیری شهرها و آبادیهای کشورمان تلاش زیادی از خود نشان داد و علی رغم پیروزیهای اولیّه در جبهه های نبرد به دلیل عدم ارسال کمکهای مالی و نظامی از سوی تهران و به سبب بی کفایتی درباریها و خیانت آشکار شاهزادگانی که ولایتعهدی را حق خود می دانستند و همچنین عدم حمایت و پشتیبانی فرانسه و انگلیس با وجود بستن قراردادهای مختلف، نتوانست ریشه ظلم و تعّدی استعمار روسیه را بسوزاند, در نتیجه بسیاری از شهرهای آذربایجان به اشغال قوای روس درآمد. پیامد این اشغال تحمیل دو عهدنامه ننگین بر ایرانیان بود. با امضای قرارداد ترکمن چای و پایان جنگهای ایران و روسیه، عباس میرزا تا سال 1246 والی آذربایجان بود، بعد مأمور ولایات یزد و کرمان شد و در سال 1247ق. به منظور سرکوب ترکمانان به ایالت خراسان رفت. وی در دهم جمادی الثانی 1249 در سن 47 سالگی در اثر بیماری ورم کلیه در مشهد مقدس درگذشت.  خبر فوت وی به پسرش محمد میرزا (محمد شاه قاجار) رسید او به منظور سرکوبی آشوبگران به هرات رفته بود که بلادرنگ خود را به مشهد رسانید و طبق وصیت پدرش وی را در کنار مضجع شریف حضرت رضا علیه السّلام در شاه نشین جنوبی دارالحفاظ به خاک سپردند. سالها بعد سنگ قبری ساخته شد و بر مزار عباس میرزا نصب گردید. سپس در پروسه تغییر و تحولات در حرم رضوی در سال 1382 ش. از محل قبلی جدا و به موزه تاریخ مشهد در طبقه همکف موزه مرکزی منتقل و در معرض نمایش قرار گرفت.

شیخ بهایی
شیخ بهایی
(953 - 1030 ه‍.ق)

شیخ بهاءالدین محمد بن حسین العاملی الحارثی، متولد 26 ذی حجه953 ق. در جبل عامل لبنان و متوفی 1030 ق. در اصفهان است، لقبش بهاءالدین و مشهور به شیخ بهائی می‌باشد. پدر او شیخ عزالدین حسین بن عبدالصمد بن شمس الدین محمد حارثی جبل عاملی همدانی جبعی از پیشوایان شیعه و از شاگردان شهید ثانی بود. شیخ از خاندان حارث بن عبدالله اعور همدانی متوفی سال 65 ق. است. شیعیان در دوره حکومت عثمانی به سختی روزگار می گذراندند و زیر فشار حکومت آنان پریشان و بی‌ سروسامان بودند. ظلم و جور حکومت عثمانی به حدی بود که در سال 966 ق منجر به قتل شهید ثانی یعنی شیخ زین الدین علی بن احمد عاملی جبلی از پیشوایان مشهور شیعه گردید. در نتیجه پدر شیخ بهائی، شیخ عزالدین حسین 48 ساله مجبور به ترک جبل عامل شد. شیخ بهاءالدین 13 سال داشت که به اتفاق پدر به طرف ایران به راه افتاد، قسمتی از دوران کودکی خود را در قزوین گذراند، در آنجا زبان فارسی را آموخت و به آئین ایرانی پرورش یافت.
ایران آن زمان در سایه اقتدار حکومت سیاسی/ مذهبی صفویه از یک ثبات نسبی قابل قبول برخوردار بود، پادشاهان آن زمان از بزرگترین حامیان شیعه به شمار می آمدند. این موضوع تا 200 سال ادامه داشت. خانواده شیخ بهائی با ورود به ایران نه تنها از آزار و اذیت و تهدیدات فراوان مصون ماندند، بلکه از منزلت و اعتبار و احترام خاصی برخوردار شدند، حتی شیخ بهائی به مقام شیخ الاسلامی (تعیین حدود فقه شیعه) هرات و اصفهان نائل آمد.
شیخ بهاءالدین محمد باتوجه به زندگی زاهدانه خود، خانه اش مامن فقیران و نیازمندان بود. سیاست او هدایت كارگزاران حكومت صفوى و ترغیب کننده و مشوق شاه عباس صفوی در امور مردمی، اسلامی و شیعی است. برخی از فعالیت‎های بارز وی به شرح زیر است: اهدای نسخ خطی فوق‏ العاده نفيس و دستخط منسوب به ائمه اطهار (عليهم السلام). بازسازي حرم مطهر ائمه اطهار (علیهم السلام) و مكان‏های مذهبی. ساخت و ایجاد كاروانسراهای شاه عباسی بين راهی. انتقال كتاب های شيخ صفي الدين اردبيلي به حرم مطهر رضوی.. اهدای كتابخانه‏ شخصی خود به كتابخانه آستان قدس رضوی.
نسخه‎های قرآنی نفیس و با ارزشی منسوب به دستخط ائمه اطهار علیهم‎السلام در مخزن خطی آستان قدس رضوی موجود است که برخی از آنها توسط شاه عباس صفوی و به واسطه شیخ بهاءالدین محمد وقف شده است. در تمام این نسخه‎ها دستخط وقف‎نامه وی به آستان مقدس حضرت شمس‎الشموس مکتوب است.
جسد وی طبق وصیت به مشهد منتقل و در جنوب شرقی روضه منوره امام رضا (ع)، در رواق شیخ بهایی به مساحت 102 مترمربع به خاک سپرده شد. به گواهی تاریخ، محل کنونی رواق شیخ بهائی همان منزل و مدرس وی در ایام اقامتش در مشهد بوده است. در سه طرف رواق، کتیبه ای از سنگ مرمر به عرض 40 سانتی متر است که خلاصه ای از زندگی نامه و برخی از کتاب ها و آثار شیخ را به خط ثلث نوشته شده است.